Minitest - Mediasavodxon

Natijalar

Tabriklaymiz! Siz axborotlarni tekshirish bo‘yicha bilimingiz yaxshi. Bilimingizni doim oshirib boring va yaqinlaringizga ham ko‘maklashing.

Mediasavodxonlik yo‘nalishida bilimingizni oshirishingiz lozim. Tanqidiy fikrlash qobiliyatingizni oshiring.

TESTNI BOSHLASH

#1. Siz noxush axborotni eshitingiz. Axborotda bir shaxsni imiji haqida salbiy ma’lumotlar tarqatilgan va tegishli faktlar keltirilgan. U shaxs sizning tanishingiz. Siz qanday yo‘l tutgan bo‘lar edingiz?

“Shamol bo‘lmasa daraxt uchi qimirlamaydi”, haqiqat deb ishonaman va boshqalarni ham ogohlantiraman, balki hech kim bu axborotdan xabar topmagan bo‘lsa kerak hali

men odamlarni gapiga ishonmayman, birinchi bo‘lib u shaxs bilan gaplashib ko‘raman va keyin xulosa chiqaraman, odamlar gapiraveradi

u shaxs bilan aloqada bo‘lgan odamlarni qidirib ko‘raman va ular bilan suhbatlashib ko‘raman, shuningdek, mavzu bo‘yicha rasmiy idoralarning xabarlarini hamda OAV larda nashr qilingan axborotlarni o‘qib bir xulosaga kelaman

tanishlarim bilan fikrlashib ko‘raman va fikrimiz bir joydan chiqsa haqiqat ekanligiga ishonaman, tanishlarimga ishonaman ular meni hech qachon aldashmaydi

Oldingisi

Keyingisi

#2. Qanday holat axborotni iste’mol qilishda chalkashliklarga olib keladi?

tarafkashlik

tanqidiy fikrlash

tafsilotlarga e‘tibor

shubhali manba

Oldingisi

Keyingisi

#3. Yangiliklar maqolasida “fuqarolarning aksariyati qonunni qo‘llab-quvvatlaydi” deb taʼkidlangan, quyida esa “sayt o‘quvchilari o‘rtasida so‘rovnoma, o‘tkazilib, 732 respondent fikr bildirdi” deb yozilgan. Siz buni qanday baholaysiz?

o‘quvchilar o‘rtasida o‘tkazilgan so‘rovnoma butun aholining fikrini aks ettirmaydi

tendensiya deb hisoblash mumkin

ehtimol, jurnalist ko‘proq narsani biladi

700+ bu yetarli raqam

Oldingisi

Keyingisi

#4. Siz Wi-fi elektromagnit to‘lqinlarning zarari haqida tadqiqot natijalarini o‘qiyapsiz. Maʼlumotda “tadqiqot instituti” nomi keltirilgan, ammo nashrlarga havola yo‘q. Siz nima qilasiz?

ilmiy nashr bazalarida ushbu tadqiqotning mavjudligini tekshiraman

tanish dasturchi bilan maslahatlashaman

maqolani qancha odam ulashganiga qarab xulosa qilaman

shunga o‘xshash hikoyalar bilan blog izlayman

Oldingisi

Keyingisi

#5. Quyidagilardan qaysi biri ishonchli manbaning asosiy belgisidir?

axborot manbalarining tekshirish mumkinligi va shaffofligi

tez-tez nashr qilinishi

materialni hissiyot bilan taqdim etilishi

obunachilar soni

Oldingisi

Keyingisi

#6. Siz Instagramda taniqli siyosatchi milliarder bilan yaxtada dam olayotganining rasmini ko‘rdingiz. Ishonasizmi?

ha ishonaman albatta, rasmga olingan dalil borku

umuman ishonmayman, montaj yoki sunʼiy intellekt ishlatilgan

izohlarga qarab xulosa chiqaraman

fotosuratning haqiqiyligini va rasmiy manbalarni tekshiraman

Oldingisi

Keyingisi

#7. Siz messenjerda quyidagi xabarni o‘qidingiz: “bugun vertolyotlardan havoga kimyoviy moddalar sepiladi. Derazalarni yoping!” Nima qilasiz?

xabarni darhol o‘chirib tashliman

avval rasmiy veb-saytlarda ma’lumotlarni tekshiraman

barcha tanishlarimni zudlik bilan ogohlantiraman

ijtimoiy tarmoqlardagi yangiliklari bilan solishtirib ko‘raman

Oldingisi

Keyingisi

#8. YouTube kanal muallifining taʼkidlashicha, “rasmiy statistika kasallarning sonini kam ko‘rsatyapti”, o‘z manbalarini oshkor qilmasdan ularga havola qilmoqda. Siz bu maʼlumotni qanday baholaysiz?

layklar va izohlardan xulosa qilaman

agar mantiqiy tuyulsa, ishonaman

blogerning izdoshlari ko‘p bo‘lsa ishonish kerak

tanqidiy munosabatda bo‘laman, chunki tekshiriladigan manbalarning yo‘qligi ishonchni pasaytiradi

Oldingisi

Keyingisi

#9. Quyidagi belgilarning qaysi biri axborotning soxta ekanligiga ko‘proq shubha uyg‘otadi?

unchalik tanilmagan muallif

sarlavhada xato mavjudligi

“anonim manba”ga havola qilinishi

nashr etilgan sana ko‘rsatilishi

Oldingisi

Keyingisi

#10. Siz ijtimoiy tarmoqlarda “xavfli vaksina” haqida axborotni ko‘rdingiz. Matnda manbalarga havolalar yo‘q, lekin juda ko‘p izohlar yozilgan. Sizning harakatlaringiz?

fikrni qo‘llab-quvvatlash uchun o‘zimni izohimni yozib qoldiraman

muallif bilan bahslashaman

tanishlarimdan so‘rab ko‘raman

ilmiy va tibbiy manbalardagi maʼlumotlarni tekshiraman

Oldingisi

Tugatish

Bilimingizni tekshirib ko‘ring

Natijalar

#1. Siz noxush axborotni eshitingiz. Axborotda bir shaxsni imiji haqida salbiy ma’lumotlar tarqatilgan va tegishli faktlar keltirilgan. U shaxs sizning tanishingiz. Siz qanday yo‘l tutgan bo‘lar edingiz?

#2. Qanday holat axborotni iste’mol qilishda chalkashliklarga olib keladi?

#3. Yangiliklar maqolasida “fuqarolarning aksariyati qonunni qo‘llab-quvvatlaydi” deb taʼkidlangan, quyida esa “sayt o‘quvchilari o‘rtasida so‘rovnoma, o‘tkazilib, 732 respondent fikr bildirdi” deb yozilgan. Siz buni qanday baholaysiz?

#4. Siz Wi-fi elektromagnit to‘lqinlarning zarari haqida tadqiqot natijalarini o‘qiyapsiz. Maʼlumotda “tadqiqot instituti” nomi keltirilgan, ammo nashrlarga havola yo‘q. Siz nima qilasiz?

#5. Quyidagilardan qaysi biri ishonchli manbaning asosiy belgisidir?

#6. Siz Instagramda taniqli siyosatchi milliarder bilan yaxtada dam olayotganining rasmini ko‘rdingiz. Ishonasizmi?

#7. Siz messenjerda quyidagi xabarni o‘qidingiz: “bugun vertolyotlardan havoga kimyoviy moddalar sepiladi. Derazalarni yoping!” Nima qilasiz?

#8. YouTube kanal muallifining taʼkidlashicha, “rasmiy statistika kasallarning sonini kam ko‘rsatyapti”, o‘z manbalarini oshkor qilmasdan ularga havola qilmoqda. Siz bu maʼlumotni qanday baholaysiz?

#9. Quyidagi belgilarning qaysi biri axborotning soxta ekanligiga ko‘proq shubha uyg‘otadi?

#10. Siz ijtimoiy tarmoqlarda “xavfli vaksina” haqida axborotni ko‘rdingiz. Matnda manbalarga havolalar yo‘q, lekin juda ko‘p izohlar yozilgan. Sizning harakatlaringiz?